Stippen... Over wetenschappelijke namen

Stippen!



  Klik op de foto's voor een vergroting.   






WETNAM

WETNAM

WETNAM
Over wetenschappelijke namen Auteur: Paul Veenvliet


Iets over wetenschappelijke namen.

Wanneer mensen uit hetzelfde dorp een bepaalde diersoort noemen dan weten ze meestal wel over welke soort het gaat. Namen van diersoorten kunnen echter van streek tot streek verschillen. Zo heet een kievit in het Fries 'ljip'. Ook kunnen verschillende soorten in verschillende talen dezelfde soortnaam hebben. Een eland heet bijvoorbeeld 'elk' in het Engels, terwijl het Amerikaanse edelhert (= wapiti) in de VS ook 'elk' wordt genoemd. Om dergelijke spraakverwarring te voorkomen is besloten dat iedere diersoort een internationaal geldende officiële naam krijgt. Dit is de 'wetenschappelijke naam'.

De wetenschappelijke naam wordt ook wel 'Latijnse naam' genoemd omdat er bij het opstellen van deze naam wordt uitgegaan van spellingregels van het Latijn. Toch is het feitelijk niet juist om te spreken over 'Latijnse namen' omdat er heel wat niet-Latijnse woorden zoals bijvoorbeeld eigennamen in verwerkt zijn (bijvoorbeeld Alytes dickhillenii, een padje genoemd naar Dick Hillenius). Soms weten we zelfs niet eens meer waar een wetenschappelijke naam vandaan komt (bijvoorbeeld bij 'Betta', een vissengeslacht).

Wetenschappelijke namen van soorten bestaan uit twee delen. Het eerste deel is hetzelfde voor soorten die veel op elkaar lijken. Dit deel is het 'genus (=geslacht, meervoud: genera)' deel, en wordt geschreven met een hoofdletter. Het tweede deel is uniek voor de soort, en wordt geschreven met een kleine letter. Het genusdeel kan ook 'los' worden gebruikt om alle vergelijkbare soorten samen aan te duiden. Het soortdeel wordt echter nooit los van het genusdeel gebruikt.

Het is gebruikelijk om een wetenschappelijke naam te vermelden bij iedere soort die genoemd wordt. Dat hoeft niet te worden herhaald, het is dus voldoende wanneer de wetenschappelijke naam wordt genoemd wanneer de soort voor het eerst wordt vermeld in een tekst. Wetenschappelijke namen moeten opvallen in een tekst. Daarom worden zij cursief geschreven. Is de hele tekst cursief, dan worden wetenschappelijke namen niet cursief geschreven. In een handgeschreven tekst worden wetenschappelijke namen onderstreept. Dit geld alleen voor genus- en soort- en ondersoortnamen. Wetenschappelijke namen van families, ordes en dergelijke worden niet cursief geschreven.

Alleen soortnamen mogen worden afgekort. Familienamen, ordenamen en dergelijke mogen dus niet worden afgekort. Het afkorten van soortnamen wordt gedaan door alleen het genusdeel af te korten. Carassius auratus wordt dan C. auratus. Hoofdlettergebruik en cursivering blijven bij afgekorte soortnamen onveranderd.

Sommige soorten zijn onderverdeeld in 'ondersoorten' = herkenbare geografische vormen die zich over relatief smalle zones met elkaar vermengen. Ondersoorten worden aangeduid door een derde deel aan de soortnaam toe te voegen, wat cursief en zonder hoofdletter geschreven wordt. De wolf is Canis lupus. De Iberische wolf is Canis lupus signatus.

Lidwoorden worden bij wetenschappelijke namen nooit gebruikt aangezien Latijn geen lidwoorden kent. De functie van lidwoorden wordt in het Latijn overgenomen door de uitgang. Dus NIET 'de' Carassius auratus.

Vaak wordt aan wetenschappelijke namen een deel toegevoegd wat verwijst naar de auteur die de naam aan de soort heeft gegeven en het jaar waarin de beschrijving van deze soort & naam is gepubliceerd. Bijvoorbeeld Rana catesbeiana Shaw, 1802. Wanneer het een heel bekende auteur is, zoals Linaeus, wordt de naam ook wel afgekort: Triturus vulgaris L.

Voor gebruik van wetenschappelijke namen van dieren is een groot aantal regels vastgesteld die zijn terug te vinden in:

International Commission on Zoological Nomenclature, 1999. International code of zoological nomenclature, fourth edition. The International Trust for Zoological Nomenclature c/o The Natural History Museum, London. Sinds kort is er ook een online versie van de code!

Artikel met toestemming overgenomen van www.vijvervisinfo.net




Foutje gevonden? Meld het hier. ©opyright boodschap hier.
sluiten x